Wetenschapsinformatiehomeopathie?

Volgende week ga ik naar een wetenschapsinformatienetwerkevent. Debat met Joachim Devos (Living Tomorrow), Wilson Depril (Agoria – zie ook vorige post), Jo Decuyper (RVO Society), Lex Linsen (communicatiespecialist uit NL) en enkele proffen. Ik had graag meegedebatteerd, eventueel via twitter.

In haar betrachting meer jongeren te overtuigen om iets wetenschappelijks te gaan studeren, wil de Vlaamse overheid positief communiceren over wetenschap. Er zijn namelijk te weinig ingenieurs en wetenschappers in Vlaanderen, naast verplegers en ander zorgpersoneel bvb. Het actieplan wetenschapscommunicatie moet het tij keren met de Wetenschapsweek, Technopolis, Living Tomorrow en tal van microprojecten die jongeren vertellen dat wetenschap keitof is. Wetenschap maak knap, hé. Tussendoor vragen we het onderwijs ook nog even om leerlingen hun talenten en hun passie te helpen ontdekken. Tijd voor quota!🙂

Ik denk het de moeite loont om enkele cruciale impactfactoren naderbij te bekijken. Dat vraagt om autoriteit. Daarom haal ik Marc Reynebeau erbij. Hij had het in zijn column ‘overstekend wild’ van 10 maart 2010 over overheidsgeboden en verboden.

Ik citeer: “een euvel waar vakspecialisten, zeker die in de exacte wetenschappen, wel vaker last van hebben. Ze zijn namelijk soms wat blind of zelfs onbarmhartig voor menselijke realiteiten. Een aandoenlijk geloof in de maakbaarheid van de mens brengt hen tot een nogal mechanistische manier van denken.” En nu parafraseer ik een beetje naar deze situatie: daardoor gaan ze er te snel van uit dat, wanneer iets wordt gepromoot, de situatie ook meteen zal veranderen.

Veel actieplannen gaan uit van een algemene bevinding (macro-economisch bvb.) zonder er strategisch bij stil te staan hoe de doelstellingen op een individueel niveau (micro) te realiseren. Frans Leeuw, hoogleraar Openbaar Bestuur en Sociaal-Wetenschappelijk Onderzoek aan de universiteit van Maastricht, geeft hiervoor het label ‘beleidshomeopathie‘. Hij vindt dat veel overheidsbeleid om menselijk gedrag te veranderen vaak niets of zelfs het tegenovergestelde bereikt (beluister Frans Leeuw op de VPRO).

Zo legt Leeuw uit dat het publiceren van managementbonussen die bonussen net de hoogte in stuwt. Je zou denken dat bestuurders onder het alziend oog van de publieke opinie hun verloning zouden matigen. Niets is minder waar. Wat in realiteit gebeurt is dit (fictief voorbeeld): De CEO van De Post ziet het loon van de CEO van Belgacom en denkt ‘ik ben me hier belachelijk aan het maken voor mijn vrienden in De Veranda’. Van het een komt het ander, u weet hoe dat gaat, en de bonussen bij De Post gaan omhoog. Dat vraagt natuurlijk om reactie en de bal rolt. De druk van ‘peers’ blijkt groter dan die van een breed publiek.

Ook voor wetenschapsinformatie gaat die vlieger op. Dus mijn insteken voor impactverhoging:

  • focus op peers (leeftijdsgenoten): geef hen de middelen om te laten zien wat ze kunnen
  • focus op voorbeelden (leerkrachten): geef de evangelisten een bijbel (= middelen om te inspireren)
  • focus op ouders: informeer evenwichtig zodat ze een goede keuze kunnen (mee)maken
  • denk evenveel na over de impact op 1 persoon als over het gewenste macro-resultaat
  • bouw je projecten bottom-up: edison is misschien minder relevant dan een lasershow op de klasfuif
  • leer jongeren wat ze zelf kunnen doen; eens gebeten, vinden ze zelf hun weg wel
  • geef geen rationele argumenten maar geef jongeren verhalen

Wat denk jij? Moet ik hiermee mee debatteren?

Tagged with: , , ,
Geplaatst in Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: