Uitgestelde koffie en ethiek

“Ik moet ook werken voor mijn koffie”. Dat antwoordde een niet nader genoemde kleine zelfstandige met personeel op het verhaal van Uitgestelde Koffie dat ik op Facebook deelde. En daarna volgde een link over de documenten die onze luchtmacht naar de vakantieverblijven van Koning Albert II moet vliegen. Ik geef toe: ik heb die discussie opgegeven. With love from Colombia

Een ander vlammend opiniestuk van Bert D’hondt van Welzijnszorg noemde  in De Standaard Uitgestelde Koffie een initiatief van yuppies en belastingontduikers.  Dat laatste was er ver over, maar soit. Belastingen betalen en herverdelen, daar moet de maatschappij op inzetten. Ook, denk ik dan en: hé dat doen we al.

De kritiek was niet min. Niettemin blijf ik Uitgestelde Koffie een sterk idee vinden. Ik geloof er vooral in om volgende drie redenen.

1. We importeren een gebruik

Het sterkste punt van het verhaal vind ik dat het gaat om een gebruik uit Napels. Daar bestellen mensen uitgestelde koffies en halen armen ze later op. My take: als mensen het ergens al doen, waarom dan niet bij ons? In Napels werkt het. Men kende het in de crisis na WOII en in 2008 bij de financiële crisis laaide het gebruik van de caffè sospeso weer op, o.m. op aangeven van schrijver Luciano De Crescenzo. Het gebruik waaide over naar tal van andere landen. Dan lijkt het me de moeite om het hier ook te proberen. Het is bovendien een systeem met bijzonder weinig overhead.

2. Het gaat over geven (en nemen)

Zeg eens eerlijk, waarom geef jij cadeau’s? Waarom neem jij af en toe een bos bloemen voor je vrouw/lief meer naar huis? Om de ander gelukkig te maken, natuurlijk. Maar enkel daarvoor? Ik geloof het niet. Je geeft omdat je daar zelf ook plezier aan beleeft. Zo geef je ook uitgestelde koffies. Omdat je weet dat je een mens die het anders niet kan betalen eventjes gelukkig maakt.

Als Bert D’hondt eerlijk is met zichzelf dan geeft hij toe dat hij bij Welzijnszorg werkt omdat hem dat voldoening schenkt. (Terzijde hoop ik dat iedereen voldoening uit zijn/haar werk mag halen.) Maar Bert werkt dus voor zichzelf, voor zijn eigenste gevoel, bij Welzijnszorg. Dat is geven en nemen. En mooi toch!? Je zoekt toch ook geen egoïstische motieven achter de Bill&Melinda Gates Foundation?

(Ondertussen wijst onderzoek uit dat mensen veel vrijgeviger zijn dan wat de theorieën over de homo economicus doen vermoeden. Vooral wanneer ze nieuwe mensen leren kennen waarmee ze nog in contact zullen komen. Ook dat is geven om de relatie te smeren en daar later de vruchten van te plukken. Verkeerd? Zolang het werkt voor beide partijen niet, toch?)

3. Het is geen politiek: niet hardvochtig maar barmhartig

Politiek dat zijn regels, wetten, uitvoeringsbesluiten, controle, straffen … Dingen waarmee je activiteiten in de maatschappij wil indijken om ze in juiste banen te leiden. En last but not least: het hardvochtig bestrijden van andere politici met andere gedachten.

Uitgestelde koffie zal ook wel enkele regels nodig hebben, maar die zijn van een andere orde. Namelijk a-politiek. Uitgestelde koffie is geen neo-liberaal clubje dat een meritocratisch wereldbeeld verdedigt. Het is ook geen neo-maoïstisch clubje dat gratis koffie wilt institutionaliseren. Wat dan wel? Voor zij die de Bijbel nog kennen: uitgestelde koffie  is een beetje de barmhartige Samaritaan. Iemand die dorstigen laaft, hongerigen voedt en naakten kleedt.

Voor alle toogfilosofen verwijs ik naar het werk van Emmanuel Levinas. Kortgezegd zei die: het gelaat van de Ander doet een beroep op jouw verantwoordelijkheid. Om iets te doen. Beginnen met een beetje barmhartigheid kan geen kwaad.

En daarmee mag het cynisme stoppen. Trakteer eens iemand een pint. Trakteer eens een arme een koffie. Eens je de smaak te pakken hebt, ga je naar het volgende level.

Links – kom meer te weten over:

Tagged with: , , ,
Geplaatst in Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: